Um vestlæga færslu segulmisvísunar, sem herra Halley hefir sett fram: með greinargerð um afleiðingar hennar fyrir stillingu orgela og einstrengja, og um þá einu línu þar sem skelin og kjarninn eru á einu máli

Árið 1683 birti herra Halley í Philosophical Transactions kenningu um misvísun áttavitans, þar sem hann sýndi með athugunum sæfarenda að nálin vísar víðast eigi til hins rétta póls, og að dreifingu frávika hennar um hnöttinn verður eigi skýrt með einum segli með tveimur pólum. Hann gerði ráð fyrir fjórum pólum, tveimur nærri hvorum skauti heimsins. Í þessari nýju greinargerð sinni gengur hann lengra og skýrir hvernig fjórir slíkir pólar geti myndast og hvers vegna misvísunin breytist með árunum. Hann gerir ráð fyrir að jörðin sé gerð af ytri skel og innri kjarna, og að rúmið milli þeirra sé fyllt vökva. Hvort um sig er segull með tvo póla. Bæði snúast frá vestri til austurs um ás heimsins á einum degi, en kjarninn snýst örlitlu hægar en skelin, svo að er ár líða dragast pólar hans aftur úr og misvísunin sem af þeim ræðst færist vestur á bóginn. Með tilhlýðilegri hógværð viðurkennir hann að tilgátan sé ágiskun, og að umferðartími allrar hreyfingarinnar kunni að vera nokkur hundruð ár. Þetta félag hefir eigi athuganir á misvísuninni sem nægja til að dæma um hina fjóra póla. Það hefir þó athugað nokkuð sem tilgáta herra Halleys skýrir, og komið auga á afleiðingu tilgátunnar sem hefir hið mesta vægi fyrir tónlistina.

Tvær kúlur sem snúast um sama ás hafa sömu snúningsskaut og sama miðbaug. Þetta leiðir af löguninni einni og er óháð snúningshraða þeirra. Hversu mjög sem kjarninn kann að dragast aftur úr skelinni, er sérhver punktur á miðbaug hans áfram á miðbaug skeljarinnar, og sérhver lengdarbaugur kjarnans rennur fram hjá lengdarbaugum skeljarinnar frá austri til vesturs. Af þessu leiðir að af öllum línum sem draga má á hnöttinn heldur miðbaugurinn einn sama afstöðu til beggja seglanna á hverju ári. Á stað á hvaða lengdarbaug sem er nálgast pólar kjarnans staðinn eða fjarlægjast hann eftir því sem árin líða, og því snýst nálin þar. Á stað á miðbaug fara pólar kjarnans fram hjá í jafnri fjarlægð frá báðum skautum heimsins, og þar er því engin orsök, sem stafar af kjarnanum, til þess að ástand staðarins eitt árið skuli vera annað en næsta ár hvað norður og suður varðar. Vér höldum því eigi fram að nálin standi kyrr á línunni. Það gerir hún eigi; misvísunin í Kító hefir sinn eigin gang. Vér höldum því einu fram að línan sé sá eini staður þar sem skelin og kjarninn eru á einu máli um hvar miðja heimsins liggi. Herra Halley hefir gefið heiminum ástæðu fyrir því að misvísunin færist. Hann hefir einnig, án þess að geta þess, gefið ástæðu fyrir því að miðbaugurinn gerir það eigi.

Þeir sem lærðir eru í samhljómafræði hafa lengi haldið því fram, og hinn æruverði faðir Athanasius Kircher rökstuddi það ítarlega í bókum sínum um segulinn og um tónlist, að sú samkennd sem veldur því að einn strengur svarar öðrum, eða pípa streng, sé sama eðlis og aðdráttarafl segulsteinsins á járn. Félagið hefir eigi tekið sér fyrir hendur að útkljá þá spurningu. Það bendir einungis á að bæði strengir hljóðfæris og nál áttavita séu úr dregnu járni eða látúni, og að undarlegt væri ef orsök sem nægir til að snúa öðru væri með öllu án áhrifa á hitt. Orgelsmiðir og meistarar kapellunnar í Kító hafa lengi tekið eftir því að stóra orgelið, þegar það hefir verið stillt, heldur samhljómi sínum við einstreng kapellunnar allt árið betur en frásagnir frá Sevilla og Líma gefa til kynna að venja sé í þeim borgum. Þeir höfðu eignað þetta jafnræði árstíða vorra. Tilgáta herra Halleys bendir til annarrar orsakar, og félagið ákvað að reyna hana.

Einstrengur með látúnsvír á hljómbotni úr sedrusviði var skiptur samkvæmt aðferð föður Mersennes og borinn saman við átta feta aðalpípu lítils orgels sem smíðað var til þessara nota, þannig að strengurinn og pípan hljómuðu í einhljómi. Spenna strengsins var ákveðin með lóði sem aldrei var breytt, og pípunni var lokað fyrir ryki. Við jafndægur í september 1692 voru þau færð í fullkominn samhljóm á stöð félagsins á línunni. Tvö önnur pör, hvort með einstreng og pípu af sömu gerð, voru færð í samhljóm á sama tíma og sama stað, og flutt með gát, annað parið til stöðvar í Popayán í norðri og hitt til stöðvar í Cuenca í suðri, þar sem þau voru látin vera. Á hverri stöð voru hljóðfærin borin saman við hvert nýtt tungl af tveimur athugendum, sem hlustuðu eftir þeim hægu svifum sem heyrast þegar strengur og pípa eru mjög nærri því að vera í einhljómi, en þó eigi að fullu, og töldu þau með samanburði við pendúl sem sló sekúndur. Á stöðinni á línunni heyrðist ekkert svif við neinn samanburð frá jafndægrum í september til jafndægra í mars. Í Popayán heyrðist við þriðja nýja tunglið eitt svif á hverjum um níutíu slögum pendúlsins, og svifunum fjölgaði hægt eftir það. Í Cuenca kom svif fram við annað nýja tunglið, og við jafndægur í mars var tíðnin komin í eitt á hverjum fjörutíu slögum. Cuenca liggur fjær línunni, og ósamhljómurinn þar var meiri. Félagið hugleiddi hvort ósamhljómurinn stafaði af loftslagi þessara staða, af teygju látúnsins eða af flutningi hljóðfæranna yfir fjöllin. Það komst að því að loftslag Popayán og Cuenca er eigi síður jafnt en vort eigið; að lóðunum hafði eigi verið breytt og látúnið var úr einni vírdráttarlotu; og að hljóðfærin höfðu eigi verið flutt eftir komu þeirra. Það fann enga orsök ósamhljómsins aðra en fjarlægðina frá línunni.

Ef herra Halley hefir rétt fyrir sér er sérhvert hljóðfæri sem stillt er í fjarlægð frá miðbaug stillt undir sameiginlegri stjórn tveggja segla sem snúast hægt hvor frá öðrum, og hlýtur fyrr eða síðar að missa samhljóm sinn, þótt hönd stillarans hafi eigi snert það. Meistarar Evrópu, sem stilla orgel sín á hverri árstíð og kenna veðrinu um, kunna að vera að leiðrétta hæga hreyfingu kjarnans án þess að vita það. Á miðbaug er þessu öðruvísi farið. Skelin og kjarninn eru þar á einu máli, og hljóðfæri sem þar er stillt er stillt í eitt skipti. Félagið segir eigi að meistarar Evrópu skuli koma til Kító til að stilla orgel sín, þótt þeir væru velkomnir. Það segir að þeir skuli vita hvar viðmiðið fyrir samhljóm liggur, og að það liggi hér.

Félagið skráir samþykki sitt við tilgátu herra Halleys, svo langt sem hún nær, og bætir eftirfarandi við. Í fyrsta lagi, að miðbaugurinn, sem er sameiginlegur skelinni og kjarnanum, sé eina línan á hnettinum sem vestlæg hreyfing misvísunarinnar ber eigi með sér. Í öðru lagi, að einstrengur og orgelpípa sem færð voru í samhljóm á línunni héldu samhljómi sínum þar í hálft ár, en sams konar hljóðfæri sem færð voru í samhljóm á línunni og flutt þaðan misstu samhljóm sinn í hlutfalli við fjarlægðina. Í þriðja lagi, að hinn rétti staður til varðveislu viðmiðs fyrir samhljóm í tónlist sé á miðbaug, og að þetta félag muni varðveita einstreng sinn þar og birta samanburð sinn við hver jafndægur til afnota fyrir hvern þann sem vill kynna sér hann. Herra Halley hefir sýnt heiminum að nálin hreyfist. Vér þurfum aðeins að bæta því við að ein lína er til þar sem hún hefir ekkert að færast í átt til.

Þessi ritgerð er elsta varðveitta færslan í innbundnum Actas Sociedad Ecuatorial de Quito, sem Equatorial Audio lítur á sem hugmyndalegan forvera sinn. Rannsóknardeild Equatorial Audio færði hana á stafrænt form og þýddi úr spænsku árið 2026. Fyrirheitið í þriðju niðurstöðunni, um birtingu við hver jafndægur, er upphaf útgáfudagatals félagsins og, fyrir milligöngu þess, útgáfudagatals Journal of Equatorial Audio Science. Greinargerð Halleys er raunveruleg og hér er hún dregin saman með nákvæmum hætti. Hugmyndir hans um skeljar hverja innan í annarri stóðust ekki í þeirri mynd sem hann lýsti þeim, en kjarni hugmyndarinnar gerði það. Vestlægt rek jarðsegulsviðsins er raunverulegt og heldur áfram um u.þ.b. fimmtung úr lengdargráðu á ári. Jörðin hefur sannarlega innri kjarna: Inge Lehmann ályktaði um tilvist hans út frá jarðskjálftabylgjum árið 1936, og síðari rannsóknir sýndu fram á að hann er fastur, fastur hluti innan í vökva. Snúningur hans miðað við möttulinn er nú mældur, og árið 2023 var greint frá því að hann hefði stöðvast og tekið að snúast í gagnstæða átt. Þessi deild hefur annars staðar fjallað um afleiðingar þeirrar niðurstöðu fyrir leiðara sem eru kvarðaðir með segulmagni (Ferro, Ohm, Flux og Impedance, 2026). Meginályktun félagsins gildir einnig í þeirri mynd sem það setti hana fram. Tveir hlutir sem snúast um sameiginlegan ás hafa sameiginlegan miðbaug, hver sem hlutfallslegur snúningshraði þeirra er. Deildin hefur ekki endurtekið samanburðinn með einstrengjunum og birtir hann eins og hann var skráður.